TEKNİK REHBER
ASME Class ve PN Basınç Sınıfları: Farklar ve Karşılaştırma Tablosu
ASME Class ve Avrupa PN sınıfları, vananın basınç dayanımını belirten iki farklı sistemdir ve birebir eşdeğer değildir. PN numarası, referans malzemede yaklaşık 20 °C’deki izin verilen basıncı bar cinsinden verir; Class ise bir basınç–sıcaklık tablosunun adıdır. Örneğin Class 150 karbon çelik vana ortam sıcaklığında yaklaşık 19,6 bar’a dayanır; bu değer sıcaklık arttıkça düşer.
Yaklaşık karşılıklar (ISO 7005 esaslı)
| ASME Class | Yaklaşık PN karşılığı | WCB / A105 vanada ortam sıcaklığında izin verilen basınç* |
|---|---|---|
| Class 150 | PN20 | 19,6 bar (285 psi) |
| Class 300 | PN50 | 51,1 bar (740 psi) |
| Class 600 | PN100 / PN110 | 102,1 bar (1480 psi) |
| Class 900 | PN150 | 153,2 bar (2220 psi) |
| Class 1500 | PN250 / PN260 | 255,3 bar (3705 psi) |
| Class 2500 | PN420 | 425,5 bar (6170 psi) |
* ASME B16.34 standart sınıf, malzeme grubu 1.1, −29 °C ile 38 °C arası. Farklı malzeme ve sıcaklıklar için izin verilen basınç standardın ilgili tablosundan okunmalıdır. PN16, PN25 ve PN40’ın doğrudan Class karşılığı yoktur.
Sıcaklık arttıkça izin verilen basınç düşer
Her iki sistemde de malzemenin mukavemeti sıcaklıkla azaldığı için vananın izin verilen çalışma basıncı da düşer. Örneğin Class 150 karbon çelik bir vana ortam sıcaklığında yaklaşık 19,6 bar’a izin verirken, 200 °C civarında bu değer yaklaşık 13,8 bar’a iner. Buhar ve sıcak yağ hatlarında sınıf seçimi mutlaka çalışma sıcaklığındaki değerle yapılmalıdır.
Pratikte en sık yapılan hatalar
- PN16 hattına Class 150 vana sipariş etmek: basınç uygun olsa bile flanş delikleri uymaz.
- Sınıfı yalnızca ortam sıcaklığındaki basınca göre seçmek: sıcak serviste sınıf yetersiz kalabilir.
- Farklı malzemelerde aynı Class’ın aynı basıncı taşıdığını varsaymak: CF8M, WCB ve LCC’nin tabloları farklıdır.
- Test basıncını çalışma basıncıyla karıştırmak: API 598’e göre gövde testi, 38 °C’deki sınıf basıncının 1,5 katıdır.
Sık Sorulan Sorular
Class 150 kaç bar?
Karbon çelik (WCB/A105) Class 150 vana, −29 °C ile 38 °C arasında yaklaşık 19,6 bar (285 psi) çalışma basıncına izin verir. Sıcaklık arttıkça bu değer düşer; örneğin yaklaşık 200 °C’de 13,8 bar civarına iner.
PN16 hangi Class’a karşılık gelir?
PN16’nın birebir ASME Class karşılığı yoktur. Basınç açısından Class 150’nin altında kalır, flanş ölçüleri de farklıdır. Bu nedenle PN16 hatta Class 150 vana doğrudan takılamaz; flanş standardına uygun vana seçilmelidir.
Class 300 kaç bar?
Karbon çelik Class 300 vana ortam sıcaklığında yaklaşık 51,1 bar (740 psi) çalışma basıncına izin verir; sıcaklık arttıkça izin verilen basınç düşer.
Diğer rehberler
Vana Standartları Rehberi
API 6D, API 600, API 602, API 607, ASME B16.34, EN 1092-1, EN 12266-1, BS 6364 ve diğer vana standartlarının kapsamı,…
İncele →Vana Malzemeleri Rehberi
Döküm ve dövme vana malzemeleri, EN karşılıkları ve kullanım aralıkları: WCB/A105, LCC/LF2, WC6/WC9, CF8M/F316, dubleks…
İncele →Vana Testleri ve Sertifikaları
API 598 ve EN 12266-1 basınç testleri, test basınçları, EN 10204 2.2 / 3.1 / 3.2 belgeleri, yangın testi, PMI ve…
İncele →Projeniz için teklif alın
Vana listenizi, datasheet’inizi veya teknik şartnamenizi gönderin. Standart, malzeme ve belge gereksinimlerine göre değerlendirip kalem bazında teklif hazırlayalım; şartnameden sapma varsa teklifte açıkça belirtiriz.
Teklif İste