ENDÜSTRİYEL VANALAR
Kriyojenik Vanalar: LNG, Sıvı Azot ve Endüstriyel Gazlar
Kriyojenik vanalar, LNG (yaklaşık −162 °C), sıvı azot (−196 °C), sıvı oksijen ve argon gibi çok düşük sıcaklıktaki akışkanlar için tasarlanır. Salmastranın donmaması için uzatılmış kapak (extended bonnet), düşük sıcaklıkta tokluğunu koruyan östenitik paslanmaz çelik gövde ve düşük sıcaklıkta helyum sızdırmazlık testi temel gereksinimlerdir; tasarım BS 6364 ve ISO 28921-1 esaslıdır.
Ürün serileri
Kriyojenik Küresel Vana
Yüzer ve trunnion tip; uzatılmış kapak, boşluk tahliyesi, −196 °C testli.
İncele →Kriyojenik Sürgülü ve Glob Vana
Uzatılmış kapak, tahliyeli kama; LNG ve endüstriyel gaz tesisleri.
İncele →Kriyojenik tasarımın temel unsurları
Uzatılmış kapak ve gaz sütunu
Kapak boyunu uzatarak salmastra bölgesini soğuk akışkandan uzaklaştırır; kapak içinde oluşan gaz sütunu ısı yalıtımı sağlar. Böylece salmastra ortam sıcaklığına yakın kalır, donma ve kaçak önlenir. Uzatma boyu, vananın yalıtım kalınlığına göre seçilir.
Gövde boşluğu tahliyesi
Küresel ve sürgülü vanalarda kapalı konumda gövde boşluğunda kalan sıvı ısındıkça hızla buharlaşır ve tehlikeli basınç artışı oluşturur. Bu nedenle kriyojenik küresel vanalarda yuvalardan biri veya gövde üzerinde tahliye (cavity relief) tasarımı bulunur; tahliye yönü vana üzerinde işaretlenir.
Malzeme seçimi
LNG ve −196 °C servislerde CF8M, CF3M, F316 ve F316L gibi östenitik paslanmaz çelikler kullanılır. LCC ve LF2 gibi düşük sıcaklık karbon çelikleri yalnızca yaklaşık −46 °C’ye kadar uygundur.
Testler ve temizlik
Seri üretim testlerine ek olarak BS 6364 / ISO 28921-1’e göre düşük sıcaklıkta helyumla gövde ve yuva sızdırmazlık testi yapılır. Oksijen servisinde vana yağdan arındırılmış (degreased) temizlikle ve uygun yağlayıcılarla teslim edilir.
Teknik özellikler
| Sıcaklık | −196 °C’ye kadar (LNG, LN₂, LO₂, LAr) |
|---|---|
| Vana tipleri | Küresel (yüzer ve trunnion), sürgülü, glob, çekvalf, üç eksantrik kelebek |
| Basınç sınıfı | ASME Class 150–1500 (tip ve çapa göre) |
| Bağlantı | RF flanş, kaynak ağızlı (BW), soket kaynaklı (SW) |
| Gövde malzemesi | CF8M, CF3M, F316, F316L (östenitik paslanmaz) |
| Özellikler | Uzatılmış kapak, boşluk tahliyesi, antistatik tasarım, fire-safe seçeneği, oksijen servisi temizliği |
| Testler | API 598 / EN 12266-1 seri testleri + düşük sıcaklıkta helyum sızdırmazlık testi |
Standartlar
- BS 6364: Kriyojenik servis vanaları.
- ISO 28921-1: Düşük sıcaklık uygulamaları için izolasyon vanaları; tasarım, üretim ve üretim testleri.
- MSS SP-134: Kriyojenik servis vanaları ve gövde/kapak uzatmaları.
- ASME B16.34 / API 6D: Basınç sınıfları ve boru hattı gereklilikleri.
- ISO 15848-1: Düşük sıcaklıkta kaçak emisyon sınıflandırması.
Belge ve Test Paketi
Endüstriyel projelerde vananın kendisi kadar belge paketinin eksiksiz olması da önemlidir. Her siparişte hangi belgelerin verileceğini teklif aşamasında kalem bazında netleştiririz:
- EN 10204 3.1 malzeme sertifikası (gövde, kapak, küre/disk/kama, mil gibi basınç taşıyan ve ıslanan parçalar için ısıl işlem numarasıyla izlenebilir)
- EN 10204 3.2: talep halinde bağımsız gözetim kuruluşu şahitliğinde
- Basınç testi raporları: API 598 veya EN 12266-1’e göre gövde (shell), yuva (seat) ve gerekiyorsa gaz testleri
- Yangın testi (fire-safe) sertifikası: API 607 / ISO 10497 tip testli tasarımlarda
- PMI (pozitif malzeme tanımlama) raporu: alaşımlı ve paslanmaz malzemelerde
- Boyut, görsel muayene ve boya kalınlığı raporları
- CE uygunluk beyanı: Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği (2014/68/AB) kapsamına giren ürünlerde
- NACE MR0175 / ISO 15156 uygunluk beyanı: H₂S içeren (ekşi) servisler için
Kullanıldığı uygulama alanları
Çimento ve Demir-Çelik Tesisi Vanaları
Toz ve granül taşıma, sıcak gaz, soğutma suyu ve oksijen hatları.
İncele →LNG ve Endüstriyel Gaz Vanaları
LNG, sıvı azot, oksijen ve argon; −196 °C ve oksijen servisi temizliği.
İncele →Sık Sorulan Sorular
Kriyojenik vanada neden uzatılmış kapak kullanılır?
Salmastra ve mil sızdırmazlığını soğuk akışkandan uzaklaştırmak için. Uzatılmış kapak içindeki gaz sütunu yalıtım görevi görür; salmastra donmaz, esnekliğini korur ve kaçak oluşmaz. Uzatma aynı zamanda çalıştırma elemanının yalıtım dışında kalmasını sağlar.
LNG vanası için hangi malzeme seçilmeli?
−162 °C ve altındaki servislerde düşük sıcaklıkta kırılgan hale gelmeyen östenitik paslanmaz çelikler (CF8M, CF3M, F316/F316L) kullanılır. Düşük sıcaklık karbon çelikleri (LCC, LF2) yaklaşık −46 °C sınırına kadar uygundur, LNG için yeterli değildir.
Kriyojenik küresel vanada boşluk tahliyesi neden şarttır?
Kapalı vananın gövde boşluğunda hapsolan sıvı gaz ısındıkça buharlaşır ve hacmi yüzlerce kat artar. Tahliye olmazsa gövde veya yuvalar zarar görebilir. Bu yüzden kriyojenik küresel vanalarda tek yönlü tahliyeli yuva veya gövde tahliyesi bulunur ve vana bu yöne göre monte edilir.
İlgili ürün grupları
Küresel Vanalar
Yüzer ve trunnion tip, API 6D / ISO 17292, API 607 fire-safe; ½”–60″, Class 150–2500.
İncele →
Kelebek Vanalar
Üç eksantrik (triple offset) metal oturmalı ve çift eksantrik yüksek performanslı kelebek vanalar; API 609.
İncele →
Paslanmaz Çelik Vanalar
CF8 (304) / CF8M (316) dişli ve flanşlı küresel vanalar; paslanmaz sürgülü, glob, çekvalf ve dubleks seçenekler.
İncele →
Double Block & Bleed Vanalar
API 6D DBB / DIB-1 / DIB-2 trunnion küresel vanalar ve kompakt çift küreli DBB vanalar.
İncele →Projeniz için teklif alın
Vana listenizi, datasheet’inizi veya teknik şartnamenizi gönderin. Standart, malzeme ve belge gereksinimlerine göre değerlendirip kalem bazında teklif hazırlayalım; şartnameden sapma varsa teklifte açıkça belirtiriz.
Teklif İste