ENDÜSTRİYEL VANALAR
Endüstriyel Sürgülü Vanalar: API 600, API 602 ve DIN
Sürgülü vana, akış yoluna dik hareket eden bir kamayla (sürgü) tam açık veya tam kapalı çalışan izolasyon vanasıdır. Tam açıkken akış neredeyse engelsiz geçer ve basınç kaybı çok düşüktür; buna karşılık kısma (debi ayarı) için uygun değildir. API 600 döküm çelik, API 602 dövme çelik, API 603 paslanmaz ve DIN/EN standartlarındaki sürgülü vanaları proje şartnamenize göre tedarik ediyoruz.

Ürün serileri

API 600 Döküm Çelik Sürgülü Vana
2″–64″, Class 150–900; OS&Y, esnek kama, API trim seçenekleri.
İncele →
Basınç Kapaklı (Pressure Seal) Sürgülü Vana
Class 900–2500; buhar, kazan besleme ve santral hatları; WC6/WC9/C12A.
İncele →
API 602 Dövme Çelik Sürgülü Vana
½”–2″, Class 800–2500; NPT, SW, BW ve flanşlı uçlar.
İncele →
API 6D Slab Sürgülü Vana
Pig geçişine uygun tam açıklık; boru hattı ve istasyon uygulamaları.
İncele →
DIN / EN Sürgülü Vana
EN 1092-1 flanşlı, PN16–PN64; el çarkı veya elektrik aktüatörlü.
İncele →
API 603 Paslanmaz Sürgülü Vana
CF8M/CF3M, Class 150–600; kimya ve korozif proses hatları.
İncele →Sürgülü vana tipleri
Döküm çelik sürgülü vana (API 600 / ISO 10434)
Rafineri ve petrokimya tesislerinin temel izolasyon vanasıdır. Cıvatalı kapak, dıştan dişli yükselen mil (OS&Y), esnek veya tek parça kama ve değiştirilebilir yuva halkaları standarttır. Class 150–900 aralığında cıvatalı kapak, daha yüksek sınıflarda basınç kapaklı (pressure seal) tasarım kullanılır.
Basınç kapaklı (pressure seal) sürgülü vana
İç basınç arttıkça kapak contasını daha çok sıkıştıran tasarımdır. Class 900–2500 ve yüksek sıcaklıktaki buhar, kazan besleme ve santral hatlarında tercih edilir.
Paslanmaz sürgülü vana (API 603)
Korozif akışkanlar için ince cidarlı, korozyona dayanıklı paslanmaz gövdeli sürgülü vanalardır; genellikle Class 150–600 aralığında kullanılır.
Dövme çelik sürgülü vana (API 602)
Küçük çaplı (genellikle ½”–2″) ve yüksek basınçlı hatlar için kompakt dövme gövdeli vanalardır. Dişli (NPT), soket kaynaklı (SW), kaynak ağızlı (BW) veya flanşlı bağlantıyla; cıvatalı, kaynaklı veya basınç kapaklı üretilir.
Slab (düz sürgülü) vana (API 6D)
Boru hatlarında pig geçişine uygun, delikli tek parça sürgülü (through-conduit) vanalardır.
DIN/EN sürgülü vana
EN 558 boy ölçüsü ve EN 1092-1 flanş delikleriyle, PN16–PN64 sınıflarında; el çarkı veya elektrik aktüatörlü olarak tedarik edilir. Avrupa standartlarıyla projelendirilmiş tesislerde doğrudan değişim sağlar.
Teknik özellikler
| Çap aralığı | ½”–64″ (DN15–DN1600); dövme gövdede genellikle ½”–2″ |
|---|---|
| Basınç sınıfı | ASME Class 150–2500; dövme gövdede Class 800 / 1500 / 2500; DIN serisinde PN16–PN64 |
| Bağlantı | RF / RTJ flanş, kaynak ağızlı (BW), soket kaynaklı (SW), dişli (NPT) |
| Kapak tipi | Cıvatalı, basınç kapaklı (pressure seal), kaynaklı (dövme) |
| Kama | Esnek (flexible) veya tek parça (solid) kama; değiştirilebilir yuva halkası |
| Mil | Dıştan dişli yükselen mil (OS&Y), geri oturma (back seat) tasarımı |
| Gövde malzemesi | WCB, WCC, A105N; LCB, LCC; WC6, WC9, C5 (yüksek sıcaklık); CF8M, CF3M; dubleks ve özel alaşımlar |
| Çalıştırma | El çarkı, konik dişli redüktör, çok turlu elektrik aktüatör, pnömatik silindir |
API 600 trim numaraları
API 600’de kama, yuva ve mil malzeme kombinasyonları trim numarasıyla belirtilir. En sık karşılaşılanlar:
| Trim | Kama / disk yüzeyi | Yuva yüzeyi | Tipik kullanım |
|---|---|---|---|
| Trim 1 | 13Cr (F6) | 13Cr | Genel servis, orta sıcaklık |
| Trim 5 | Sert kaplama (Stellite) | Sert kaplama (Stellite) | Yüksek sıcaklık, aşındırıcı akış |
| Trim 8 | 13Cr | Sert kaplama (Stellite) | Rafinerilerde en yaygın genel amaçlı trim |
| Trim 10 | 316 | 316 | Korozif servis |
| Trim 12 | 316 | Sert kaplama (Stellite) | Korozif ve aşındırıcı servis |
Trim seçimi akışkan, sıcaklık ve şartnameye göre yapılır; teklifte her kalemin trim numarasını açıkça yazarız.
Standartlar
- API 600 / ISO 10434: Cıvatalı kapaklı çelik sürgülü vanalar (flanşlı ve kaynak ağızlı).
- API 602: DN100 (4″) ve altı kompakt çelik sürgülü, glob ve çekvalfler.
- API 603: Korozyona dayanıklı, cıvatalı kapaklı sürgülü vanalar.
- API 6D: Boru hattı vanaları (slab ve through-conduit).
- API 624: Yükselen milli vanalarda grafit salmastra ile düşük kaçak emisyon tip testi.
- ASME B16.34, B16.10, B16.5 / B16.47; EN 558, EN 1092-1: Basınç sınıfları, boy ölçüleri ve flanşlar.
- API 598 / EN 12266-1: Basınç testleri.
Seçim kontrol listesi
- Görev yalnızca izolasyon mu? Debi ayarı gerekiyorsa glob vana seçin.
- Çap ve basınç sınıfına göre döküm (API 600) veya dövme (API 602) gövde.
- Kama tipi: termal genleşme ve boru yüklerinde sıkışmayı azaltmak için esnek kama.
- Trim numarası ve sert kaplama ihtiyacı (sıcaklık, aşınma, korozyon).
- Kapak tipi: cıvatalı (Class 150–900) veya basınç kapaklı (yüksek basınç ve sıcaklık).
- Kaçak emisyon gereksinimi (API 624 / ISO 15848-1) ve salmastra tipi.
- Çalıştırma: el çarkı, konik dişli redüktör veya çok turlu elektrik aktüatör.
Belge ve Test Paketi
Endüstriyel projelerde vananın kendisi kadar belge paketinin eksiksiz olması da önemlidir. Her siparişte hangi belgelerin verileceğini teklif aşamasında kalem bazında netleştiririz:
- EN 10204 3.1 malzeme sertifikası (gövde, kapak, küre/disk/kama, mil gibi basınç taşıyan ve ıslanan parçalar için ısıl işlem numarasıyla izlenebilir)
- EN 10204 3.2: talep halinde bağımsız gözetim kuruluşu şahitliğinde
- Basınç testi raporları: API 598 veya EN 12266-1’e göre gövde (shell), yuva (seat) ve gerekiyorsa gaz testleri
- Yangın testi (fire-safe) sertifikası: API 607 / ISO 10497 tip testli tasarımlarda
- PMI (pozitif malzeme tanımlama) raporu: alaşımlı ve paslanmaz malzemelerde
- Boyut, görsel muayene ve boya kalınlığı raporları
- CE uygunluk beyanı: Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği (2014/68/AB) kapsamına giren ürünlerde
- NACE MR0175 / ISO 15156 uygunluk beyanı: H₂S içeren (ekşi) servisler için
Kullanıldığı uygulama alanları
Petrokimya ve Rafineri Vanaları
Proses, yüksek sıcaklık, düşük sıcaklık ve H₂S servisleri için hat bazında vana seçimi.
İncele →Doğalgaz ve Boru Hattı Vanaları
İletim hatları, basınç düşürme ve ölçüm istasyonları, endüstriyel gaz dağıtımı.
İncele →Enerji Santrali Vanaları
Ana buhar, besleme suyu, kondens, soğutma suyu, yakıt gazı ve kül hatları.
İncele →Jeotermal Santral Vanaları
Brine, buhar, yoğuşmayan gaz ve reenjeksiyon hatları; kabuklaşma ve H₂S.
İncele →Gemi, Tersane ve Deniz Suyu Vanaları
Deniz suyu soğutma, balast, yakıt ve kargo hatları; NAB, dubleks, JIS.
İncele →Kâğıt ve Selüloz Vanaları
Hamur (stock), beyaz su, buhar-kondens ve kimyasal hatlar.
İncele →Çimento ve Demir-Çelik Tesisi Vanaları
Toz ve granül taşıma, sıcak gaz, soğutma suyu ve oksijen hatları.
İncele →Buhar Vanaları
Buhar hatları ve kazan dairesi: glob, sürgülü, çekvalf, pislik tutucu.
İncele →Kızgın Yağ (Termal Yağ) Vanaları
Isı transfer yağı hatları: körüklü glob, çelik sürgülü, çekvalf, pislik tutucu.
İncele →Yüksek Basınç Vanaları
Class 900–2500: dövme trunnion küresel, basınç kapaklı sürgülü/glob, API 602.
İncele →Sık Sorulan Sorular
Sürgülü vana ile küresel vana arasında nasıl seçim yapılır?
İkisi de izolasyon vanasıdır. Sürgülü vana yüksek sıcaklık ve basınçta, buhar ve büyük çaplı proses hatlarında, çok turlu yavaş kapanmanın su darbesini azalttığı yerlerde öne çıkar. Küresel vana hızlı (çeyrek tur) açma-kapama, daha sıkı sızdırmazlık ve kolay otomasyon sağlar; yumuşak yuvalı tipler ise sıcaklık sınırlıdır.
API 600 ile API 602 arasındaki fark nedir?
API 600 döküm çelik, flanşlı veya kaynak ağızlı ve genellikle 2″ ve üzeri çaplardaki cıvatalı kapaklı sürgülü vanaları kapsar. API 602 ise DN100 ve altı kompakt çelik vanaları (çoğunlukla dövme gövdeli, ½”–2″) kapsar ve Class 800 gibi kendine özgü basınç sınıfları içerir.
Esnek kama ne işe yarar?
Esnek kama, gövdedeki termal genleşme ve boru hattı yüklerinden kaynaklanan küçük deformasyonları tolere eder. Böylece sıcak hatta kapatılıp soğuyan vanada kamanın yuvalar arasında sıkışması (thermal binding) riski azalır.
Sürgülü vana ile debi ayarı yapılabilir mi?
Hayır. Kısmi açıklıkta kama ve yuvalar yüksek hızlı akışla aşınır, kama titreşir. Debi ayarı için glob vana veya kontrol vanası kullanılmalıdır.
İlgili ürün grupları

Glob Vanalar
Döküm (BS 1873), dövme (API 602), DIN/EN ve körüklü glob vanalar; izolasyon ve debi ayarı.
İncele →
Çekvalfler
Klapeli (swing), API 594 çift klapeli wafer, API 602 dövme kaldırmalı ve DIN çekvalfler.
İncele →
Bıçaklı Sürgülü Vanalar
Çamur (slurry), selüloz, atık su ve toz hatları için MSS SP-81 bıçaklı sürgülü vanalar.
İncele →
Özel Alaşımlı Vanalar
Dubleks, süper dubleks, Inconel, Monel, Hastelloy, titanyum ve NAB gövdeli vanalar.
İncele →Projeniz için teklif alın
Vana listenizi, datasheet’inizi veya teknik şartnamenizi gönderin. Standart, malzeme ve belge gereksinimlerine göre değerlendirip kalem bazında teklif hazırlayalım; şartnameden sapma varsa teklifte açıkça belirtiriz.
Teklif İste