ENDÜSTRİYEL VANALAR

Endüstriyel Çekvalfler: Klapeli, Çift Klapeli ve Kaldırmalı

Çekvalf (geri dönüşsüz vana), akışı yalnızca tek yönde geçiren ve ters akışı kendiliğinden kesen vanadır; dışarıdan çalıştırılmaz, akışkanın kendisiyle açılır ve kapanır. Pompa ve kompresör çıkışlarında, paralel pompalı sistemlerde ve boru hatlarında ekipmanı geri akışa ve su darbesine karşı korur.

BS 1868API 6DAPI 594API 602DIN / EN 558

Teklif İste Tüm vana çeşitleri

Döküm çelik klapeli (swing) çekvalfler

Ürün serileri

Flanşlı döküm çelik klapeli çekvalf

Klapeli (Swing) Çekvalf

Cıvatalı kapak, değiştirilebilir yuva; düşük basınç kaybı, pig geçişli seçenek.

API 594 wafer tip çift klapeli çekvalf

Çift Klapeli Wafer Çekvalf

API 594; yaylı hızlı kapanma, kısa boy, wafer/lug/flanşlı.

Dövme çelik pistonlu ve bilyalı çekvalf kesitleri

API 602 Dövme Çelik Çekvalf

Kaldırmalı, bilyalı ve klapeli; ½”–2″, Class 800–2500.

DIN / EN standardında flanşlı klapeli çekvalf

DIN / EN Çekvalf

Klapeli ve kaldırmalı; EN 1092-1 flanşlı, PN16–PN64.

Eksenel akışlı (nozzle tip) çekvalf, flanşlı

Eksenel Akışlı (Nozzle) Çekvalf

2″–60″, Class 150–1500; yaylı disk, darbesiz kapanma, düşük basınç kaybı.

Çekvalf tipleri

Klapeli (swing) çekvalf

Menteşeli bir klapenin akışla açıldığı ve ters akışta yuvaya kapandığı klasik tasarımdır. Tam açıkken basınç kaybı düşüktür; cıvatalı kapak ve değiştirilebilir yuva halkasıyla bakımı kolaydır. Boru hattı versiyonu (API 6D) pig geçişine uygun tam açıklık sunar.

Çift klapeli wafer çekvalf (API 594)

İki yarım diskin merkez mil etrafında yaylı olarak kapandığı kompakt tasarımdır. Boyu kısa ve hafiftir; yay desteği sayesinde akış durduğunda hızlı kapanır ve geri akış hızının oluşmasını sınırlayarak su darbesini azaltır. Wafer, lug ve çift flanşlı tipleri vardır.

Kaldırmalı (lift / piston) çekvalf

Diskin veya pistonun yuvaya dik hareket ettiği tasarımdır; küçük çaplı, yüksek basınçlı ve titreşimli hatlarda iyi sızdırmazlık sağlar. Dövme gövdeli API 602 tipleri buhar ve proses hatlarında yaygındır.

DIN/EN çekvalfler

EN 558 boy ölçüsü ve EN 1092-1 flanşlı, PN16–PN64 klapeli ve kaldırmalı çekvalfler; Avrupa standartlarında projelendirilmiş tesislerde doğrudan değişim sağlar.

Teknik özellikler

Çap aralığı	½”–64″ (DN15–DN1600); dövme kaldırmalı tipte genellikle ½”–2″
Basınç sınıfı	ASME Class 150–2500; DIN serisinde PN16–PN64
Bağlantı	RF / RTJ flanş, wafer, lug, BW, SW, dişli (NPT)
Tasarım	Klapeli (swing), çift klapeli yaylı (dual plate), kaldırmalı (lift/piston)
Yuva	Metal (sert kaplamalı) veya yumuşak contalı; değiştirilebilir yuva halkası
Gövde malzemesi	WCB, A105N, LCC, CF8M, F316, dubleks ve özel alaşımlar

Standartlar

BS 1868 / ASME B16.34: Çelik klapeli çekvalfler.
API 6D: Boru hattı çekvalfleri.
API 594: Flanşlı, lug, wafer ve kaynak ağızlı çekvalfler (çift klapeli tipler dahil).
API 602: DN100 ve altı dövme çelik çekvalfler.
EN 558 / EN 1092-1: DIN tipi çekvalflerde boy ve flanş ölçüleri.
API 598 / EN 12266-1: Basınç testleri.

Seçim kontrol listesi

Minimum akış hızı: klapenin tam açık ve kararlı kalması için gerekli hıza bakın; aşırı büyük seçilen çekvalf titrer ve erken aşınır.
Montaj yönü: yatay mı, yukarı akışlı dikey mi? Her tip her konuma uygun değildir.
Su darbesi riski: pompa durduğunda hızlı kapanan yaylı çift klapeli veya karşı ağırlıklı tasarımlar.
Basınç kaybı ve boy kısıtı: kompakt çift klapeli wafer tipler.
Pig geçişi gerekiyorsa tam açıklıklı API 6D klapeli çekvalf.

Belge ve Test Paketi

Endüstriyel projelerde vananın kendisi kadar belge paketinin eksiksiz olması da önemlidir. Her siparişte hangi belgelerin verileceğini teklif aşamasında kalem bazında netleştiririz:

EN 10204 3.1 malzeme sertifikası (gövde, kapak, küre/disk/kama, mil gibi basınç taşıyan ve ıslanan parçalar için ısıl işlem numarasıyla izlenebilir)
EN 10204 3.2: talep halinde bağımsız gözetim kuruluşu şahitliğinde
Basınç testi raporları: API 598 veya EN 12266-1’e göre gövde (shell), yuva (seat) ve gerekiyorsa gaz testleri
Yangın testi (fire-safe) sertifikası: API 607 / ISO 10497 tip testli tasarımlarda
PMI (pozitif malzeme tanımlama) raporu: alaşımlı ve paslanmaz malzemelerde
Boyut, görsel muayene ve boya kalınlığı raporları
CE uygunluk beyanı: Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği (2014/68/AB) kapsamına giren ürünlerde
NACE MR0175 / ISO 15156 uygunluk beyanı: H₂S içeren (ekşi) servisler için

Kullanıldığı uygulama alanları

Petrokimya ve Rafineri Vanaları

Proses, yüksek sıcaklık, düşük sıcaklık ve H₂S servisleri için hat bazında vana seçimi.

Enerji Santrali Vanaları

Ana buhar, besleme suyu, kondens, soğutma suyu, yakıt gazı ve kül hatları.

Jeotermal Santral Vanaları

Brine, buhar, yoğuşmayan gaz ve reenjeksiyon hatları; kabuklaşma ve H₂S.

Madencilik ve Cevher Zenginleştirme Vanaları

Çamur (slurry), atık (tailing), flotasyon, liç ve proses suyu hatları.

Su ve Atık Su Arıtma Vanaları

Çamur, kimyasal dozaj, demineralize su, soğutma suyu ve proses suyu hatları.

Gemi, Tersane ve Deniz Suyu Vanaları

Deniz suyu soğutma, balast, yakıt ve kargo hatları; NAB, dubleks, JIS.

Çimento ve Demir-Çelik Tesisi Vanaları

Toz ve granül taşıma, sıcak gaz, soğutma suyu ve oksijen hatları.

Buhar Vanaları

Buhar hatları ve kazan dairesi: glob, sürgülü, çekvalf, pislik tutucu.

Kızgın Yağ (Termal Yağ) Vanaları

Isı transfer yağı hatları: körüklü glob, çelik sürgülü, çekvalf, pislik tutucu.

Yüksek Basınç Vanaları

Class 900–2500: dövme trunnion küresel, basınç kapaklı sürgülü/glob, API 602.

Sık Sorulan Sorular

Klapeli çekvalf mi, çift klapeli çekvalf mi?

Klapeli çekvalf düşük basınç kaybı, pig geçişi ve yüksek sıcaklık için iyidir ama kapanması yavaş olabilir ve daha fazla yer kaplar. Çift klapeli wafer çekvalf kompakt ve hafiftir; yay desteğiyle hızlı kapandığı için pompa hatlarında su darbesi riskini azaltır.

Çekvalf neden titrer veya vurur?

En yaygın neden, akış hızının klapeyi tam açık tutmaya yetmemesidir. Hat çapına göre değil, gerçek debiye göre seçilmeyen (aşırı büyük) çekvalfte klape yarı açıkta titrer, yuva ve menteşe çabuk aşınır. Seçimde üreticinin minimum hız değeri kontrol edilmelidir.

Dikey hatta hangi çekvalf kullanılır?

Yukarı yönlü dikey akışta çift klapeli, kaldırmalı (yaylı) ve uygun tasarımlı klapeli çekvalfler kullanılabilir. Aşağı yönlü dikey akışta çoğu çekvalf güvenilir çalışmaz; tasarım üreticiyle birlikte doğrulanmalıdır.

İlgili ürün grupları

API 600 döküm çelik sürgülü vanalar; el çarklı ve redüktörlü modeller

Sürgülü Vanalar

API 600 döküm, API 602 dövme, API 603 paslanmaz ve DIN/EN sürgülü vanalar; basınç kapaklı seçenekler.

BS 1873 / ASME B16.34 döküm çelik glob vanalar

Glob Vanalar

Döküm (BS 1873), dövme (API 602), DIN/EN ve körüklü glob vanalar; izolasyon ve debi ayarı.

Üç eksantrik metal oturmalı kelebek vanalar; wafer, lug ve flanşlı

Kelebek Vanalar

Üç eksantrik (triple offset) metal oturmalı ve çift eksantrik yüksek performanslı kelebek vanalar; API 609.

Y tipi pislik tutucu (süzgeç), temsili çizim

Pislik Tutucular

Y tipi ve sepet tipi pislik tutucular; paslanmaz ve karbon çelik, farklı elek açıklıkları.

Projeniz için teklif alın

Vana listenizi, datasheet’inizi veya teknik şartnamenizi gönderin. Standart, malzeme ve belge gereksinimlerine göre değerlendirip kalem bazında teklif hazırlayalım; şartnameden sapma varsa teklifte açıkça belirtiriz.