TEKNİK REHBER
Vana Testleri ve Sertifikaları: API 598, EN 12266-1 ve EN 10204
Endüstriyel vanalar sevkiyattan önce gövde ve yuva basınç testlerinden geçer; testler genellikle API 598 veya EN 12266-1’e göre yapılır. Malzemenin izlenebilirliği ise EN 10204 muayene belgeleriyle gösterilir: 3.1 belgesi üreticinin bağımsız kalite biriminin onayıyla, 3.2 belgesi ise ek olarak alıcının veya yetkili bağımsız gözetim kuruluşunun şahitliğiyle düzenlenir.
API 598’e göre temel basınç testleri
| Test | Test basıncı | Ne kontrol edilir? |
|---|---|---|
| Gövde (shell) testi | 38 °C’deki sınıf basıncının en az 1,5 katı (sıvı ile) | Gövde ve kapakta sızıntı ve terleme |
| Yüksek basınç yuva testi | 38 °C’deki sınıf basıncının en az 1,1 katı | Kapalı konumda yuvadan geçen kaçak |
| Düşük basınç yuva testi | Hava veya inert gazla 4–7 bar | Yumuşak yuvalı vanalarda sızdırmazlık |
| Üst yuva (back seat) testi | Uygulanabilen vanalarda | Mil geri oturma sızdırmazlığı |
İzin verilen kaçak miktarları vana tipine, yuva türüne (yumuşak/metal) ve çapa göre API 598 veya EN 12266-1 tablolarında tanımlanır. Yumuşak yuvalı vanalarda görülebilir kaçağa izin verilmez.
EN 10204 muayene belgesi türleri
| Belge | Kim onaylar? | İçerik |
|---|---|---|
| 2.1 | Üretici | Siparişe uygunluk beyanı; test sonucu yok |
| 2.2 | Üretici | Uygunluk beyanı + spesifik olmayan muayene sonuçları |
| 3.1 | Üreticinin üretimden bağımsız yetkili temsilcisi | İlgili parça/döküm partisine ait spesifik muayene ve test sonuçları |
| 3.2 | Üreticinin yetkili temsilcisi + alıcının temsilcisi veya yetkili bağımsız kuruluş | 3.1 içeriği + bağımsız şahitlik onayı |
Diğer yaygın test ve belgeler
- Yangın testi (API 607 / ISO 10497): Tasarım ailesine verilen tip testi; siparişte test sertifikası ve kapsam belgesi istenir.
- Kaçak emisyon (ISO 15848-1, API 624, API 641): Mil sızdırmazlığı için tip testi; sınıf şartnamede belirtilir.
- PMI: Alaşımlı malzemelerde taşınabilir spektrometreyle alaşım doğrulaması.
- Tahribatsız muayeneler: Radyografi (RT), ultrasonik (UT), manyetik parçacık (MT), sıvı penetrant (PT); kapsam ve kabul kriterleri şartnameye göre.
- Şahitli fabrika kabul testi (FAT): Basınç ve fonksiyon testlerinin alıcı veya bağımsız gözetim kuruluşu önünde yapılması; tarih teklif aşamasında planlanır.
Sık Sorulan Sorular
EN 10204 3.1 ile 3.2 arasındaki fark nedir?
3.1 belgesi, üreticinin üretim biriminden bağımsız yetkili temsilcisi tarafından onaylanır ve partiye özgü test sonuçlarını içerir. 3.2 belgesi ise buna ek olarak alıcının temsilcisi veya alıcının belirlediği yetkili bağımsız kuruluş tarafından şahitlik edilerek onaylanır.
API 598 gövde testi basıncı nasıl belirlenir?
Gövde testi, vananın 38 °C’deki sınıf basıncının en az 1,5 katıyla sıvı kullanılarak yapılır. Örneğin karbon çelik Class 150 bir vanada (19,6 bar) gövde testi basıncı yaklaşık 29,4 bar’dır.
Yangın testi her vana için tek tek yapılır mı?
Hayır. API 607 ve ISO 10497 yangın testleri tip testidir; belirli bir tasarım ailesini temsil eden numuneler üzerinde yapılır ve sonuç, standartta tanımlanan kurallarla aynı tasarımdaki diğer çap ve sınıflara uygulanır. Siparişte vananın test edilen tasarım kapsamında olduğu belgelenir.
Diğer rehberler
Vana Standartları Rehberi
API 6D, API 600, API 602, API 607, ASME B16.34, EN 1092-1, EN 12266-1, BS 6364 ve diğer vana standartlarının kapsamı,…
İncele →Class ve PN Basınç Sınıfları
ASME Class 150–2500 ile PN16–PN420 karşılaştırması, WCB vanalarda bar cinsinden izin verilen basınç, sıcaklıkla düşüş…
İncele →Vana Malzemeleri Rehberi
Döküm ve dövme vana malzemeleri, EN karşılıkları ve kullanım aralıkları: WCB/A105, LCC/LF2, WC6/WC9, CF8M/F316, dubleks…
İncele →Projeniz için teklif alın
Vana listenizi, datasheet’inizi veya teknik şartnamenizi gönderin. Standart, malzeme ve belge gereksinimlerine göre değerlendirip kalem bazında teklif hazırlayalım; şartnameden sapma varsa teklifte açıkça belirtiriz.
Teklif İste